Mapa strony

Media o nas

Na Ponidziu zakwitły malownicze ostnice

Malownicza ostnica Jana zwana „ponidziańskim stepem” – to jeden z blisko 200 gatunków roślin występujących na terenie Garbu Pińczowskiego. To najstarsze na Ponidziu stepy, które przetrwały od czasu plejstocenu.

Dariusz Wiech, specjalista z zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych podkreśla, że mimo upływu czasu i zmian w klimacie, ostnice nadal możemy zaobserwować, w zachodniej części Garbu w okolicach rezerwatu Skowronno, szczególnie teraz, kiedy kwitną.

– Spośród innych gatunków traw, wyróżnia je bardzo dekoracyjny kwiatostan w formie wiechy, który może osiągnąć nawet do 30 centymetrów. Ostnice rosną najczęściej w dużych kępach. To bardzo wysokie trawy. Sięgają do metra wysokości – dodaje.

To roślina rzadka, objęta ochroną w ramach projektu Life+ „Ochrona cennych siedlisk na Ponidziu”.

– Musieliśmy uzyskać zgodę od Regionalnej Dyrekcji Ochrony środowiska. Pracownicy projektu pobrali nasiona z podnóża garbu pińczowskiego. Następnie zostały posiane w odpowiednio przygotowanym miejscu. Później zbieramy nasiona i oddajemy je przyrodzie w miejscach, gdzie chcemy, aby ta roślina występowała – zaznacza przyrodnik.

Rośnie ona w nasłonecznionych i suchych południowych zboczach na glebie o odczynie zasadowym. Obserwując tak piękne rośliny, każdy z nas na pewno musiał walczyć z pokusą zerwania ich do wazonu, zasuszenia lub przekopania do własnego ogrodu. Przyrodnik przypomina, że za zniszczenie rośliny objętej ochroną grozi kara. Takie działania szybko mogą doprowadzić do całkowitego wyginięcia tej rośliny.

Ostnice w literaturze

Dariusz Wiech zachęca jednak do ich podziwiania. Jak mówi, najlepiej obserwować je tuż przed zapadnięciem zmroku. Można wtedy zobaczyć, jak długie kwiatostany stają się czerwone od promieni zachodzącego słońca. Zaś delikatny wietrzyk kołysząc łanami ostnic, sprawia, że czujemy się niczym w bajce. To właśnie tutaj, na Ponidziu można sobie wyobrazić, co czuł Adam Mickiewicz, pisząc na obczyźnie o stepach Akermańskich i porównując je do kołyszących się fal oceanu.

Roślina dla działkowców?

Roślina ta jest wykorzystywana do obsadzenia skalniaków i skarp. Sadzonki można kupić w sklepach ogrodniczych. Niestety jest to roślina nietrwała i trudno się ją uprawia. Jest bardzo wymagająca.

– Ostnicę sadzimy pojedynczo, gdyż jest wrażliwa na działanie roślin konkurencyjnych i może się nie utrzymać. Optymalna odległość między jedną, a drugą kępą powinna wynosić od czterech do pięciu metrów. Musimy zadbać, by miała pod dostatkiem składników mineralnych. Dawka nawozu musi być optymalna. Przenawożone rośliny mogą być zbyt wybujałe i w efekcie zacząć „łysieć” – przestrzega Dariusz Wiech.

Link: https://www.radio.kielce.pl/wiadomosci/na-ponidziu-zakwitly-malownicze-ostnice,130254?fbclid=IwAR0NrOzbPxk9yn1UeJzR5rwIIzojTYt7FHal05Y2frCyWMG5kdtN4Sg0eGE

Radio Kielce: Ciekawostki świętokrzyskie „Skarby przyrody”

Jodła, lasy grądowe, grzyby występujące, murawy kserotermiczne w województwie świętokrzyskim były tematem programu z cyklu: Ciekawostki świętokrzyskie „Skarby przyrody” emitowanego na łamach Radio Kielce. W programie rozmawiano o najciekawszych przyrodniczo zbiorowiskach roślinnych. 

Wyżynny jodłowy bór mieszany jest bardzo rzadki w naszym kraju. Oprócz Gór Świętokrzyskich notuje się go jedynie na Roztoczu. Jego charakterystycznym gatunkiem jest oczywiście jodła. O tych drzewach opowiadał Dariusz Wiech z Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. Mówił też o lasach grądowych, charakterystycznych dla Ponidzia.

Ciekawym i bardzo rzadkim gatunkiem, który tam występuje jest dyptam jesionolistny, nazywany też gorejącym krzewem Mojżesza. To dlatego, że olejki eteryczne, które wydziela mogą zapłonąć pod wpływem wysokiej temperatury. Innym ciekawym i pięknym gatunkiem, który tam występuje jest lilia złotogłów.

W ostatniej godzinie programu Dariusz Wiech opowiadał o wyjątkowych murawach kserotermicznych. Powstają one dzięki ludziom, a konkretnie wypasaniu tam zwierząt hodowlanych. Owce zjadają siewki drzew, dzięki czemu zapobiegają zarastaniu muraw. Była też mowa o halofitach, czyli roślinach słonolubnych.

Poza terenami nadmorskimi w Polsce się ich praktycznie nie spotyka. Wyjątkiem jest właśnie Ponidzie, gdzie w rezerwacie Owczary są i słone źródła, i halofity. Żeby zachować te wyjątkowe stanowiska roślinności słonolubnej, również konieczna jest ingerencja człowieka i koszenie terenu. Inaczej mogą one zarosnąć trzciną.

Zapraszamy do odsłuchania audycji Radia Kielce:

Źródło: https://radio.kielce.pl/pl/wiadomosci/ciekawostki-swietokrzyskie-skarby-przyrody,127628

Radio Kielce: Koniki polskie atrakcją Ponidzia

Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych prowadzi hodowlę konika polskiego. Zwierzęta mają 145 cm wzrostu, długą bujną grzywę, myszate umaszczenie i są odporne na niekorzystne warunki.

Dariusz Wiech, specjalista z zespołu parków, informuje, że jest to rodzima, pierwotna rasa koni wywodząca się od dzikich tarpanów.

– Dziś tarpany zobaczymy tylko na zdjęciach. Ostatnie zachowało się z 1800 roku. Ludzie  łapali je, oswajali chcąc zwiększyć ich siłę. Chłopi krzyżowali z końmi domowymi. Wówczas nieświadomie przyczynili się do powstania nowej rasy: konika polskiego – zaznacza.

Koniki polskie
Fot. Milena Bilewska, Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych

Sama nazwa została wprowadzona w okresie międzywojennym. Od trzech lat koniki polskie wypasane są m.in. na garbie pińczowskim. Pełnią rolę naturalnych kosiarek głównie po to, aby ochronić cenne siedliska przyrodnicze i endemiczne rośliny.

– Koniki powszechnie użytkowane były w wojsku. Podczas wojny Napoleona z Rosją piękne francuskie konie miały wielkie problemy, by na mrozie. Z kolei koniki dobrze przystosowane do zimna skubiąc gałązki przeżyły. Dziś wykorzystywane są jako konie wierzchowe w agroturystyce, hipoterapii czy w lekkich zaprzęgach. To konie o łagodnym charakterze. Potrafią tyle uciągnąć ile same warzą od 350 nawet do 400 kg. Klacz może żyć do 30 lat. Są bardzo inteligentne. Mogą, np. otworzyć furtkę i uciec – dodaje.

W przyszłości koniki będą wypasane w obrębie Nidy przy Ośrodku Edukacji Przyrodniczej w Umianowicach.


Koniki polskie
Fot. Milena Bilewska, Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych

KONIK POLSKI

Polska rasa konia późno dojrzewającego (3-5 lat) w typie konia prymitywnego, długowiecznego, odpornego na choroby i trudne warunki utrzymania. Koniki polskie mają twardy róg kopytowy pozwalający pracować niepodkutym na twardym podłożu. Wysokość w kłębie koni dorosłych (klacze i ogiery) 130-140 cm; masa ciała 300-400 kg. Zazwyczaj mają gęstą sierść umaszczoną myszato. Grzywa jest obfita i czarna.

Dzikimi przodkami koników polskich były tarpany, podobne do odkrytych w Azji przez rosyjskiego badacza Nikołaja Przewalskiego w 1876 roku koni Przewalskiego. Zamieszkiwały one do końca XVII wieku lesiste obszary wschodniej Polski, Litwy i Prus. W okolicach Puszczy Białowieskiej przetrwały do 1780 roku, kiedy to zostały odłowione i umieszczone w zwierzyńcu hrabiów Zamoyskich koło Biłgoraja. Około 1806 roku, z powodu panującej biedy, zostały one rozdane okolicznym chłopom. Pierwsze próby prowadzenia zorganizowanej hodowli zostały podjęte w Polsce w 1923 roku w Państwowej Stadninie Koni w Janowie Podlaskim i w 1928 roku w Folwarku Dworzyszcze. W roku 1936 roku zaczęto odtwarzać konika o typowych dla tarpana cechach w warunkach rezerwatowych w Puszczy Białowieskiej. Podczas II wojny światowej hodowla została zniszczona. W roku 1949 roku ocalałe zwierzęta trafiły do stadniny w Popielnie i tam też rozpoczęto powtórną ich hodowlę. W październiku 2007 roku rozpoczęto program introdukcji konika polskiego w Bieszczadach.

Zapraszamy do odsłuchania audycji Radia Kielce:

 

 

Źródło: https://www.radio.kielce.pl/pl/wiadomosci/koniki-polskie-atrakcja-ponidzia,119564

Czarnogłówki i owce olkuskie, ponownie zawitały na murawy kserotermiczne Ponidzia

Zwierzęta można zobaczyć m.in. na pastwisku w Skowronnie Dolnym, trzy kilometry od Pińczowa. W sumie na całym Ponidziu owce hoduje sześciu gospodarzy. Wśród hodowców jest Grzegorz Szymański, właściciel 200 zwierząt – o naszym projekcie informuje Radio Kielce.

– Owce pasą się na pastwisku od godziny 7.00 do 19.00. W hodowli bardzo pomagają nam pracownicy ze Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych – mówi. Jak tłumaczy, zespół parków zapewnia hodowcom potrzebną do wypasu infrastrukturę, na przykład ogrodzenia podłączone do prądu, które uniemożliwiają zwierzętom wchodzenie na teren, który nie jest dla nich przeznaczony.

Z kolei Henryk Szymański, ojciec hodowcy podkreśla, że jagnięcina uchodzi za bardzo smaczną. Zaznacza, że mięso staje się przysmakiem na Ponidziu.

– To przede wszystkim mięso zdrowe. Owce karmione są ziołami, paszami bez soi modyfikowanej. Odpowiednio przyrządzone zdecydowanie mogą zaskoczyć smakiem – zapewnia.

Wojciech Sołtysiak, kierownik zakończonego już projektu ochrony cennych siedlisk przyrodniczych na Ponidziu, prowadzonego przez Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych informuje, że rolnicy kontynuują wypas. Przypomina, że owce jako naturalne kosiarki, miały pomóc chronić cenne murawy kserotermiczne, czyli ciepłolubne i światłolubne siedliska łąkowe. Bez wypasu murawy zarosłyby. Owce od 2014 roku wychodzą na pastwisko i zjadają siewki krzewów i drzew.

– Owce pasą się na Ponidziu na obszarze około 60 hektarów. Głównie na terenie gminy Pińczów w okolicach Garbu Pińczowskiego w Skowronnie Dolnym i Górnym, w Woli Chroberskiej oraz na niewielkim fragmencie lasu w Młodzawach. Rozpoczynając projekt mieliśmy do dyspozycji 200 owiec. Obecnie tych owiec jest w granicach 600-700 – mówi.

O ile mięso owiec z Ponidzia jest cenne, to wełna nie ma większej wartości. Ale owce i tak muszą być strzyżone. Gospodarze robią to raz w roku. 200 owiec strzyże się przez około 4 godziny.

Link do materiału.

O naszym projekcie piszą różne media.

O naszym projekcie piszą różne media.

Poniżej zamieszczamy artykuł red. Doroty Kosierkiewicz zamieszczony w kieleckim Tygodniku eM z dnia 10 lipca 2016 r.